Kerstpuzzelpret

Wat moet je doen met kerst als de familie over de vloer is en je niet mag werken? Buiten is het veel te warm, discussiëren over Zwarte Piet leidt tot ruzie en van zwijgend alle kerstkransjes opeten krijg je constipatie. Wat dan wel? Puzzelen! Nederland kent een rijke traditie van kerst- en eindejaarspuzzels. Een erg leuke is de Citatenpuzzel van de Trouw. Je moet 100 citaten van het afgelopen jaar koppelen aan de personen die dat gezegd hebben. Als je het goed doet, vind je een toepasselijke zin. Erg leuk om met elkaar te doen, en dan ook weer over de gebeurtenissen van het afgelopen jaar te praten. Maar moet je dan aan de keukentafel over een krant gebogen zitten, turend naar de potloodkriebels van tante Emma en de doorhalingen van oom Jaap? Neen! Er is nu de Citatenpuzzelspreadsheet. Ontspannen zit je op de bank of in een leunstoel met je laptop, tablet of mobiel. Je ziet wat anderen invullen en wat jij invult zien de anderen ook. Dat overlegt makkelijker. Als je al een stel letters hebt en de zin vorm begint te krijgen, is er een apart overzicht van de personen die nog niet gebruikt zijn, gesorteerd op letter.

Ga naar de blanco spreadsheet, maak een kopie en deel die met je geliefden. En je familieleden. Ze moeten een Google account hebben (of even maken).
Vul in de turquoisekolommen (F of L) je antwoorden in. Het makkelijkst vind ik om bij een citaat de persoon in te vullen, dwz. de eerste drie letters van zijn of haar achternaam . Maar je kunt ook andersom werken: vul bij een persoon het nummer van het citaat in. En door elkaar kan ook: bij de ene gebruik je F en bij de andere L. Als er namen zijn die met dezelfde drie letters beginnen, moet je meestal een letter extra gebruiken, kijk even bij die persoon voor zijn of haar "code" (kolom B).

De zin verschijnt verticaal in de gele kolom en horizontaal rechtsboven. Personen en letters die je al gebruikt hebt zijn grijs. In sheet "Op letter" vind je de personen gesorteerd op de letter die bij hen hoort.

Voor de oorspronkelijke puzzel, zie de Trouw van 24 december, of ga naar de officiële onlinepuzzel. Je kunt daar de puzzel online invullen, maar dat gaat erg onhandig én je kunt niet samen aan dezelfde puzzel werken. Vandaar deze spreadsheet. Veel plezier!

Common columns

In het augustusnummer van het tijdschrift Linda schrijft Sylvia Witteman de column "Voedingscentrum" over het Vinkje, een logo dat op sommige levensmiddelen staat om een zekere gezondheid van het product te benadrukken. U weet wel, die blauwe vinkjes met de tekst "Gezondere keuze" of "Bewuste keuze". 

Op 28 mei heeft Teun van de Keuken ook een column hierover geschreven, in de Volkskrant. 

Sylvia stelt in haar column dezelfde vragen als Teun van de Keuken: waarom kan koffie een vinkje hebben en waarom heeft sommige koffie een vinkje en andere niet? En ze krijgt dezelfde antwoorden: omdat koffie (zonder toevoegingen) gezonder is dan suikerhoudende dranken en omdat niet alle bedrijven de jaarlijkse contributie voor de vinkjes kunnen of willen opbrengen. De hoogte van de contributie wordt niet precies vermeld, alleen een schatting die dezelfde is als die van Teuns column: 10 à 15 duizend euro per jaar. 

De beide columns zijn niet woordelijk hetzelfde en Sylvia Witteman schrijft nog wat, zonder duidelijk pointe, over Het Voedingscentrum en dat er twee verschillende vinkjes zijn. Maar dat ze hetzelfde product uitkiest als Teun van de Keuken en dan hetzelfde gesprek voert, dat is toch wel onwaarschijnlijk. En in ieder geval niet origineel. Maar ach, zal ze gedacht hebben, lezers van de Linda zijn vast geen Volkskrantlezers.

Kees Huizing

21 augustus 2015

Links:
Column Teun van de Keuken
De column van Sylvia Witteman staat zover ik weet niet online

Geen vlam in de pan

Van de twaalf verschillende blusdekens die in Nederland te koop zijn, voldoen er acht niet. Dat heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ontdekt. Sommige dekens vliegen in brand, bij andere blijft plastic van de verpakking aan de deken zitten, wat brandwonden kan veroorzaken, en weer andere dekens produceren een enorme hoop rook, die misschien niet giftig is, maar het wel paniek kan veroorzaken en de weg naar buiten moeilijker te vinden maakt. (Je denkt misschien dat dat wel meevalt, maar probeer eens in een niet heel bekende omgeving, een hotel of zo, met je ogen dicht de weg naar buiten te vinden. Dat valt heel erg tegen.). In een aantal gevallen stond er onterecht een keurmerk op de deken.

Zie http://nos.nl/artikel/589905-veel-blusdekens-werken-niet.html

Dit nieuws, zorgvuldig aan het begin van de brandgevoelige feestdagen van kerst en oud- en nieuw gebracht, deed weinig stof opwaaien. Het is even in het nieuws geweest, mensen is geadviseerd om hun blusdeken terug te brengen naar de winkel, en dat was het dan. Niets vergeleken met de enorme commotie die de paardenvleeskwestie in juli veroorzaakte. Kennelijk vinden we het in dit land veel erger als iemand het gezondere paardenvlees voor rundvlees verkoopt dan als iemand een brandbare lap voor een blusdeken verkoopt. Kennelijk vinden we liegen over een vleessoort erger dan het frauderen met een veiligheidskeurmerk. 

De meeste mensen die een blusdeken hebben gebruiken hem nooit. Je probeert hem ook niet uit, want dan kun je hem daarna niet meer gebruiken. Als er iets mee aan de hand is, kom je daar pas achter als het te laat is. Daarom is sjoemelen met de kwaliteit van dit soort producten een wel heel laaghartige manier om makkelijk geld te verdienen. Vergelijkbaar met graaiende bankiers die misbruik maken van vertrouwen, erger misschien, want de blusdekenfabrikanten lichten niet alleen op, ze brengen hun klanten ook nog in gevaar.  

Hoewel we bij het vleesincident direct man en paard hoorden noemen, zwijgt de Voedsel- en Warenautoriteit nu over welke dekens gevaarlijk zijn. Daar kunnen ze niets aan doen, dat zijn de regels. Merkwaardig, het voelt alsof de business van de fabrikant belangrijker is dan de veiligheid van de consument. Maar die consument lijkt zich er ook niet erg over op te winden. Misschien verdienen we in dit land niet beter.

Blunder Alert

Afgelopen zaterdag reed ik over de A2 en zag de Amber Alert op de matrixborden. Zwarte Fiat, kenteken zus en zo, bel politie 112. Zo, dacht ik, dat moet een ernstig geval zijn, dat ze dat kenteken over heel Nederland uitstrooien en van alle automobilisten medewerking vragen. Wat zou er aan de hand zijn? Het radionieuws meldde alleen dat een vader zijn kind "ontvoerd" had. Dat gebeurt wel vaker bij echtelijke perikelen, dus er zou wel meer aan de hand zijn. Wel een beetje onsympathiek van de politie om mijn medewerking te vragen, zonder te vertellen waarvoor. Maar ja, de politie kan niet altijd het achterste van haar tong laten zien, nietwaar. Thuisgekomen heb ik een en ander opgezocht. Wat blijkt? De moeder heeft het meisje aan de vader meegegeven, hoewel hij volgens de omgangsregeling niet aan de beurt was. De moeder was van plan om het kind op familiebezoek naar Antwerpen mee te nemen en de vader was daar op tegen. De moeder wilde geen escalatie en heeft het kind inclusief tas met kleren meegegeven. Later kreeg ze spijt, heeft vader nog aan de telefoon gehad, maar toen hij de verbinding verbrak, is ze naar de politie gegaan. Ze was ongerust, maar er was volgens haar geen direct gevaar voor het welzijn van het kind. De vader was ook nooit gewelddadig jegens het kind geweest (blikopnieuws.nl).

Inmiddels is het kind weer bij de moeder en iedereen is tevreden. Maar ik niet en de vader ook niet, denk ik. Een voorwaarde voor het inzetten van een Amber Alert is dat er direct gevaar voor het leven van het kind is of vrees voor ernstig letsel, aldus de "criteria voor het uitzenden van een AMBER Alert". Deze alert is dus op onterechte gronden uitgezonden en het is vreemd dat hij op de matrixborden boven de snelwegen is geplaatst. De privacy van de vader is hiermee zonder goede reden aangetast. Bovendien is het een heel indringend middel. De weggebruiker mag de aanwijzingen op deze borden niet negeren, op straffe van boete. Ik let dus op die borden en word zo gevraagd me te mengen in huwelijksperikelen waar ik part noch deel aan heb, en niet omdat ik me daarvoor opgegeven heb, zoals bij de SMS-dienst van Amber Alert, maar alleen omdat ik toevallig op de weg ben.

Als de zaken er zo voor staan, heeft de politie duidelijk verkeerd gehandeld door een Amber Alert uit te laten gaan voor een zaak waarvoor die niet bedoeld is, door het kenteken van de auto van de vader te verspreiden en door de burger op te roepen het alarmnummer 112 te bellen voor een niet-spoedeisende zaak. Het is natuurlijk denkbaar dat er meer aan de hand is en dat er wel goede redenen waren om dit middel te gebruiken. Laat de politie dat dan heel snel vertellen (eventueel zonder in detail over die redenen te treden), want anders zal het middel van de Amber Alert snel zijn geloofwaardigheid verliezen en daarmee zijn effectiviteit.

Herfstlicht

Het zijn prachtige nazomerdagen met dat magische herfstlicht. Waar komt dat vandaan? Is het onze eigen blik die geladen is met gevoelens van melancholie, wetende dat de blaadjes gaan vallen en de appels gaan rotten? Of speelt de optica ook een rol?

Alleen aan de lagere zonnestand kan het niet liggen, want op iedere zomerdag is er een tijdstip van de dag waarop de zon precies zo hoog staat als nu. Wel is het zo dat de zon later opkomt en de grond dus nog niet ver opgewarmd is als het toch al een christelijke tijd is. Er zit dus veel vocht in de lucht en daar krijg je van die mooie stralen van. Dat de zon nog laag staat maakt de kans op tegenlicht, met bijbehorende visuele dramatiek, groter.

Maar als het later wordt, verdwijnt dit effect en zie je beter dat er nog een ander effect is: het licht lijkt helderder en heeft een goudgele kwaliteit. Zou dat komen omdat er juist in de hogere luchtlagen minder vocht en stof zit dan bijvoorbeeld in de zomer? Dat zou namelijk betekenen dat het zonlicht iets minder rood is (vgl. avondrood, wanneer de zon een lange weg door een stoffige atmosfeer moet afleggen) dan gewoonlijk en daardoor iets geler is. Misschien maakt de verwachting van de kijker het effect sterker: de zon staat laag, maar toch is het licht helder en niet rood.

Hoe dan ook, het is ieder jaar weer boeiend en een mooie aankondiging van dat seizoen van wind en vocht, oogst en rotting, verval en vernieuwing.

Zaanse kruideniersmentaliteit

Albert Heijn verkoopt eigenmerk hagelslag in twee verpakkingen. De grote verpakking is twee keer zo groot als de kleine, maar er zit maar 60% meer in (250g vs. 400g). Dat is op zich al wat misleidend, maar als de prijs ermee in overeenstemming is, kunnen we ermee leven. Maar dat is niet zo. De kleine verpakking kost € 0.94, de grote € 1.57. Dat betekent dat de hagelslag in kleine verpakking € 3.76 per kg kost en de grote € 3.93. Dat staat netjes op het schap, maar er zijn kennelijk genoeg klanten die de kleine lettertjes niet lezen, want de grote verpakking wordt prima verkocht.

Moeten we AH hiervoor aan de schandpaal nagelen, voor een verschil van 17 cent op een kilo hagelslag? Misschien niet, maar lullig is het wel. En bovendien, een paar jaar geleden heb ik hier bij AH over geklaagd. Ze zeiden dat het een fout van het filiaal was en dat ze het meteen zouden laten veranderen. Maar inmiddels doen ze het weer. Misselijke Zaanse kruideniers.

Gaslab

Op de campus van de Technische Universiteit Eindhoven bevindt zich een bijzonder gebouwtje. Het is een kubusvormig ding dat helemaal ontworpen is voor experimenten met gassen. Door de ruimte lopen enorme buizen voor de luchtverversing, er zijn afzuigputten voor gassen die zwaarder zijn dan lucht, er is een soort kluis om explosies in uit te voeren, enz. Al jaren wordt het niet meer als gaslaboratorium gebruikt en het stond op zeker moment op de nominatie om gesloopt te worden, toen Maarten Pieterson, de toenmalig directeur van Studium Generale, het bijzondere van het gebouw zag. Hij gaf het een nieuwe functie als theater-, muziek- en vergaderzaal en nu worden er weer experimenten gehouden, al is het meer op cultureel dan op chemisch gebied. De naam is onveranderd: Gaslab. Geïnspireerd door deze prachtige naam en ter ere van dit staaltje van behoud van technisch-cultureel erfgoed heb ik een aantal jaren geleden het volgende A-drama geschreven.

Gaslab

Bas slaapt. Dan gaat alarm af. Bas gaapt. Bas tast naast matras. Wat? 's Nachts was daar Marga-An. Wat 'n nacht was dat. Maar vandaag: matras kaal. Waar was Marga-An? Vast naar Bart-Jaap. Bas' tand knarst. 'n Paarmaat als Marga-An was schaars. Daarnaast was Bart-Jaap praalhans, ja, aartsbal. Bart-Jaap had haar waar Bas kaal was. Bart-Jaap had slapwas waar Bart zwartzaad had. Bart-Jaap had Alfa (waar dak vanaf kan) waar Bas Sparta had (waar lamp van af was).

Bas walgt. Dan maar naar baalvak. Bas start Sparta, knalt naar Alma Ma. Daar staat baardman al. Vraagt wat aan zaal. Vraag valt plat. Slaap zacht, klaagt baardman. Gaat als dwaas van start. Praat van Java, Ada, Pascal. Bas' knar kraakt van baardmans zwamkracht. Zaal staat paf van abacadabra. Bas maft haast. Maar dan staat Bas. Bas gaat naar hal. Dag, baardmans. Bas haalt Mars, knaagt wat. Maar Bart-Jaap knaagt aan Bas. Bas dwaalt van trap naar trap, van hal naar hal. Ach, wat staat daar? Gaslab! Gas... Bas gaat rap naar Gaslab. Bas gaapt gasapparaat aan, staart van kraan naar kraan. Aardgas, knalgas, napalm, lachgas, stadsgas. Ja, stadsgas! Bas hangt al aan slang, gas walmt zacht. Marga-An! Haar naam galmt langs wand van Gaslab. Maakt van Bas anagramslaaf, maant: Blaas G, Bas! Balg 's A! Dan laag, ja... balg As! Sla achtkwartsmaat! Bas' knar barst haast van klankdwang. Haat naar Bart-Jaap taant. Bas' gal zakt. Langzaam valt Bas plat. Daar walmt al vlam van scharlaak, Bas zwalkt naar daarnamaals... "Hé, slome, lig je nu nog te pitten? Ik heb ontbijt gekocht! Witte bolletjes met eh..." Bas braakt maanzaad.

Kees Huizing

april 2005